Flora

Falë kombinimit unik të kushteve klimatike, gjeologjike dhe hidrologjike, Kanioni i Cemit përfaqëson një nga zonat me vlerat më të mëdha floristike në Mal të Zi. Në një hapësirë relativisht të vogël është zhvilluar një botë bimore jashtëzakonisht e pasur dhe e larmishme, ku ndërthuren elementet floristike mesdhetare, submesdhetare dhe kontinentale. Shkëmbinjtë e pjerrët, terrenet gëlqerore shkëmbore, brigjet e lumit dhe komplekset pyjore krijojnë një mozaik habitatesh që mundëson mbijetesën e një numri të madh speciesh bimore, përfshirë taksone të rralla, relikte dhe endemike.

Vlera e veçantë e florës së Kanionit të Cemit qëndron në shkallën e lartë të endemizmit. Prania e shumë llojeve endemike dhe relikte konfirmon rëndësinë e kësaj zone si refugjium natyror – një strehë ku gjatë historisë gjeologjike janë ruajtur lloje bimore që në shumë zona të tjera janë zhdukur. Këto lloje përfaqësojnë dëshmi të çmuara të zhvillimit historik të botës bimore të Ballkanit dhe janë objekt i shumë kërkimeve shkencore dhe multidisiplinare.

Kanioni i Cemit është njëkohësisht një nga zonat e rralla në brendësi të Malit të Zi ku janë ruajtur ndikime të fuqishme të florës mesdhetare. Ndër vlerat më të rëndësishme natyrore veçohet pylli i ilqeve (Quercus ilex), i cili në disa lokalitete është ruajtur jashtëzakonisht mirë dhe përfaqëson një shembull të rrallë të vegjetacionit autokton mesdhetar.

Një vend të veçantë në florën e Kanionit të Cemit zë masnica me lule të dendura (Pinguicula hirtiflora), një bimë e rrallë dhe e mbrojtur që në Mal të Zi është regjistruar vetëm në disa lokalitete. Pikërisht në kanionin e Cemit është përshkruar bashkësia unike bimore e fierit të flokëzës së Venerës dhe masnicës me lule të dendura (Adianto–Pinguiculetum hirtiflorae Stevanović & Bulić, 1989), e cila njihet vetëm nga kjo zonë. Për shkak të rrallësisë, vlerës shkencore dhe lidhjes me habitatet specifike të kanionit, Pinguicula hirtiflora është bërë simbol i njohur i Kanionit të Cemit dhe një nga përfaqësuesit më të rëndësishëm të trashëgimisë së tij unike natyrore.